Slimme camera’s: Privacywaarborgen en de AVG uitgelegd

Het installeren van slimme camera’s in en rondom je huis biedt een geruststellend gevoel van veiligheid. Je kunt op afstand meekijken wat er gebeurt en ontvangt direct meldingen bij verdachte activiteiten. Maar met het gemak en de veiligheid komen ook vragen over privacy. Wat mag wel en wat mag niet met slimme camera’s in het licht van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)? Dit artikel duikt diep in de wereld van slimme camera’s en gegevensbescherming.

Slimme camera’s en de wet: de AVG als leidraad

De AVG, beter bekend als de GDPR (General Data Protection Regulation), is een strenge Europese wet die is opgesteld om de privacy van individuen te beschigen. Wanneer je een slimme camera installeert die beelden van personen vastlegt, valt dit onder de AVG. Dit geldt niet alleen voor de openbare ruimte, maar ook voor je eigen erf als de camera beelden maakt buiten je perceel, zoals de stoep of de straat.

Wat mag wel, wat mag niet?

Het privégebruik van een slimme camera binnen je eigen vier muren valt doorgaans buiten het bereik van de AVG, zolang je alleen je eigen eigendom filmt. Zodra de camera echter buiten je eigen perceel filmt, of beelden vastlegt van buren, voorbijgangers of andere personen, dan treden de regels van de AVG in werking. Dit betekent dat je een legitieme reden moet hebben voor de opnames, zoals beveiliging van eigendommen, en dat je mensen hierover moet informeren. Een duidelijk zichtbaar bordje met de melding "Camerabewaking" kan hier al bij helpen.

Dataverwerking en opslag: een cruciaal aspect

De manier waarop jouw slimme camera de opgenomen beelden verwerkt en opslaat is essentieel voor je privacy. Veel slimme camera’s bieden cloudopslag aan, wat betekent dat je beelden op servers van de fabrikant worden bewaard. Hierbij is het belangrijk om te letten op de beveiligingsmaatregelen van de fabrikant en waar deze servers zich bevinden. Europese bedrijven vallen onder strengere privacywetgeving dan bedrijven buiten de EU. Lokale opslag op een SD-kaart of een NVR (Network Video Recorder) biedt vaak meer controle over je eigen gegevens.

Niet alle camerasystemen zijn even veilig wat lokale opslag betreft; eerder zagen we bij [Eufy camera

Wat zegt de Autoriteit Persoonsgegevens?

Volgens de AP mag je een camera of videodeurbel ophangen om je woning te beveiligen, maar mag je in principe alleen je eigen terrein filmen. De openbare weg en de woning of tuin van je buren mogen in principe niet in beeld komen.

• Uitzonderingen zijn zeldzaam. Alleen bij ernstige en aantoonbare beveiligingsproblemen, zoals veel inbraken in de buurt, en alleen als er geen andere oplossing is, mag je de straat of een buurperceel (beperkt) filmen. Zelfs dan verwacht de AP dat je zo min mogelijk van de openbare ruimte in beeld brengt.
• Jij bent verantwoordelijk voor de instelling. Ook als iemand anders de camera voor je ophangt, en ook als je de camera registreert bij Camera in Beeld van de politie.
• Bezoekers informeren. Je moet mensen die je terrein betreden laten weten dat je filmt. Een sticker op de deurbel is een manier.
• Beelden kort bewaren. De AP geeft als voorbeeld dat je opnames na 24 uur verwijdert, tenzij er iets is gebeurd.
• Niet online delen. Beelden op internet zetten mag alleen met toestemming van de gefilmde personen. Bij een strafbaar feit mag je ze wel aan de politie geven.
• Overlast van buren. Filmt de camera van je buren jouw perceel of de straat? Probeer het eerst samen op te lossen. Lukt dat niet, dan kun je een klacht indienen bij de AP.

De AVG zelf is in principe niet van toepassing op camera's die uitsluitend voor persoonlijke of huishoudelijke doeleinden worden gebruikt. Dat verandert zodra je openbare ruimte filmt of beelden aan een onbeperkt publiek beschikbaar stelt. Daarom is de afbakening van wat je filmt zo belangrijk.

Praktische checklist voor je ophangt

1. Richt de camera alleen op je eigen terrein en gebruik privacymaskers of bewegingszones voor de rest.
2. Praat met je buren voordat je ophangt.
3. Hang een sticker of bordje op.
4. Stel in dat opnames automatisch na korte tijd worden verwijderd.
5. Beperk wie toegang heeft en gebruik tweestapsverificatie.
6. Zet audio alleen aan als je dat nodig hebt.
7. Voor een VvE of bedrijf gelden strengere regels.

Cloud of lokaal?

Bewaar je beelden in de cloud van de fabrikant, dan komt een derde partij in beeld. Kijk waar de servers staan en wie erbij kan. Lees ook wat er in 2022 bij Eufy aan het licht kwam en bekijk de Aqara Camera Hub G3 voor een model met nadruk op privacy.

Videodeurbellen

Een videodeurbel filmt vaak een stuk straat of stoep. Stel bewegingszones in en verklein de hoek waar het kan. Meer daarover in slimme deurbellen met AI.

Bronnen: AP: Cameratoezicht in en rond woningen, AP: Camera's bij huis en bij de buren en Consumentenbond.